Jizerka
Pod względem administracyjnym należy do gminy Kořenov. Jest najwyżej położoną (861 m) i prawdopodobnie najbardziej czarującą osadą Jizerskich Hor. Wśród wzgórz tworzy charakterystyczną enklawę łąkową, z rozrzuconymi chatami. Nieodłącznym elementem krajobrazu Jizerki jest bazaltowy stożek Bukovca (1005 m). W roku 1995 dzięki zabytkowej konstrukcji tutejszych romantycznych, drewnianych i kamiennych domów została uznana za skansen architektury ludowej.
Pierwsze informacje o Jizerce, jako siedzibie czeskich ptaszników, pochodzą z 1539 roku. Zgodnie z przekazami w roku 1570, w miejscu, w którym obecnie stoi Chata pod Bukovcem, stanął pierwszy dom Eliasza Linkego. W późniejszych latach osada stała się przedmiotem sporów między szlachtą niemiecką - frydlancką a czeską - navarowską. Spory zakończono w 1591 roku, po sprzedaniu osady właścicielom dóbr frydlanckich. Nazwa Jizerka pochodzi najprawdopodobniej od rzeczki, która płynie przez osadę. Początkowo w Jizerce, w nędznych chatkach, mieszkali nie tylko ptasznicy, ale również drwale i pasterze. Charakter miejscowości nie zmieniał się przez całe stulecia, dopiero na początku XIX wieku (1828 r.) szklarz - Franz Riedel wybudował tutaj pierwszą hutę, której pozostałości odnaleźć można do dzisiaj w pobliżu drewnianego tzw. pańskiego domu - pierwszej siedziby mistrza hutniczego (obecnie pensjonat Pansky dům). W 1899 roku założono tu drugą manufakturę szklarską, której budynek pełnił swoją funkcję do 1911 roku, a następnie został zmieniony w obóz dziecięcy, w późniejszych latach popadł w ruinę. Obecnie, pięknie odrestaurowany, mieści stylową restaurację. Kolejnym ciekawym obiektem w centrum osady jest słynna Chata Pyramida (nazwana tak z powodu kamiennej piramidy przed wejściem, która najprawdopodobniej upamiętnia wizytę Wilhelma hrabiego Clam-Gallasa). Nieopodal, w budynku starej szkoły, znajduje się centrum informacyjne i muzeum.
W średniowieczu Jizerka była słynnym miejscem znajdowania kamieni szlachetnych. Krąży o niej wiele legend, w których występują tajemniczy włoscy poszukiwacze klejnotów i towarzyszące im siły nieczyste. Starali się oni odnaleźć kamienie szlachetne, wielkie bryły złota i olbrzymie perły. Wiele kamieni szlachetnych odkryto faktycznie w Szafirowym potoku, który jest dopływem rzeki Jizerki: rubiny i szafiry - prawdopodobnie najpiękniejsze w Czechach, czarne spinele, cyrkonie i ametysty. Szczególnie obficie występowała tutaj odmiana ilmerytu o nazwie izeryn - czarny minerał używany dawniej do wyrabiania biżuterii żałobnej. Ogółem stwierdzono tu obecność ponad 40 rodzajów minerałów. Obecnie jakakolwiek działalność poszukiwawcza ze względu na ochronę unikatowej przyrody górskiej jest zakazana.
Od XIX wieku Jizerka jest niezwykle popularnym centrum turystyki górskiej - wiele chat zaadaptowano na obiekty rekreacyjne. Po wysiedleniu dawnych obywateli w roku 1945 osada wykorzystywana jest wyłącznie do celów rekreacyjnych. W 1971 otwarto tutaj ścieżkę edukacyjną Bukovec - Jizerka - Torfowisko Jizerki, pierwszą w ówczesnym regionie Liberca.
česky
deutsch
polski






