Izerska magistrala turystyki pieszej

Ogólne informacje o Górach Izerskich

Fotografie z galerii Orle
Fotografie: noc, z galerie

Jizerské hory (Góry Izerskie) są najbardziej na północ wysuniętym łańcuchem górskim Czech; znajdują się na terytorium powiatów Liberec i Jablonec nad Nysą. Od wieków są także górami granicznymi – dzisiaj prowadzi przez nie w kierunku północ-południe granica czesko- polska. Najwyższym szczytem w czeskiej części jest Smrk (1124 m), najwyższą górą całych gór jest Wysoka Kopa (1126 m) w części polskiej. Jednak obie te góry nie należą do zbyt wyrazistych szczytów, dominantę w części centralnej stanowi z daleka widoczna Jizera (1122 m), z dwoma skaliskami na wierzchołku.

Pod względem morfograficznym Jizerské hory należą do zachodniej części tak zwanego makroregionu sudeckiego, a w części wschodniej (rejon wokół rzeki Izery) przechodzą w najpotężniejszy czeski łańcuch górski - Karkonosze. Centralna część gór jest charakterystyczna ze względu na płaskowyż, który rozpościera się na wysokości od 800 do 1000 m n.p.m. Od strony północnej strome zbocza gór, z bogatymi formami skał granitowych, pokryte charakterystycznymi lasami bukowymi, opadają w dolinę rzeki Směda i w rejon Frydlantskiej Pahorkatiny, która historycznie jest z nimi ściśle powiązana. Zbocza południowe i południowo-zachodnie opadają znacznie łagodniej w dolinę rzeki Nysy i w okolicy Jablonca tworzą charakterystyczny krajobraz skromnych górskich wsi z romantycznymi chałupami, manufakturami szkła, kościółkami i przez dziesięciolecia wykorzystywanymi polami, łąkami i lasami. W części północno-wschodniej góry przechodzą w polską część – Góry Izerskie, które pod względem przyrodniczym są w zasadzie podobne do części czeskiej, z tym, że nie ma tu tak rozległych lasów bukowych.

W roku 1968 na terytorium całych czeskich Gór Izerskich powstał Chroniony Obszar Krajobrazowy Jizerské hory (CHKO - Chráněná krajinná oblast), należący do najstarszych wielkoobszarowych terenów chronionych w Republice Czeskiej.


JIZERSKÉ HORY – KRAINA TORFOWISK, ŚWIERKÓW I SREBRNYCH BUKÓW

Fotografie z galerii Skalní hrad
Fotografie z galerii Albrechtice u Frýdlantu
Fotografie: Prohlídka trasy, z galerie

W stosunku do Gór Izerskich można używać setek określeń - góry torfowe, świerkowe, granitowe, bukowe, mgliste, dzikie... nie sposób ich wszystkich wyliczyć, ponieważ niektóre z czasem zanikają, a pojawiają się nowe. Jest to kraina, rozsławiona swoim szlachetnym, północnym pięknem, ale zarazem kraina, która dosłownie rozkwitła po ekologicznej apokalipsie, jaka na wiele lat zadecydowała o przyszłym wyglądzie gór.

Jest to kraina, której tradycje miały zaginąć ze względu na wysiedlenie po drugiej wojnie światowej większości rdzennej niemieckiej ludności, ku którym jednak, niczym za sprawą cudu, z entuzjazmem zwrócili się nowi osadnicy. Coraz częściej góry te są postrzegane jako swego rodzaju „fabryka zdrowia”, traktowana z nabożeństwem przez wszystkich, którzy tu przybywają, mieszkają lub mają swoje domy letniskowe. Miłość do Gór Izerskich w wypadku wielu ich miłośników zamienia się wręcz w opętanie. Niezależnie od szerokiego uprawiania sportów letnich i zimowych (w chwili obecnej jest to przede wszystkim turystyka rowerowa i narciarstwo biegowe) góry te przechowują odwieczne tradycje. Świadczy o tym rosnące zainteresowanie dawnymi górskimi opowieściami i legendami, kolekcjonowanie starych pocztówek z tych okolic, rozpowszechnionym zajęciem jest wyszukiwanie obiektów upamiętniających wypadki w górach, systematyczne pokonywanie licznych w tym regionie miejsc widokowych, troskliwa opieka nad uroczymi zabytkami , świadczącymi o życiu dawnych górali – górskimi kaplicami, drewnianymi chałupami czy staroświeckimi manufakturami szkła.

Jeżeli chodzi o obszar, Jizerské hory należą do najmniejszych czeskich łańcuchów górskich. Na małej przestrzeni doszło tu jednak do absolutnej symbiozy „kanadyjskiej” dzikości nieprzeniknionych lasów świerkowych, potężnych granitowych skał, spienionych potoków i rozległych lasów bukowych, niemających w całych Czechach odpowiednika pod względem wielkości zajmowanego przez siebie obszaru, a także łagodnej krainy górskich dróg i przez wieki uprawianych łąk.

Jizerské hory są piękne o każdej porze roku, miejscowi znawcy sądzą jednak, że najpiękniejsza jest tu melancholijna izerska jesień. Nad drewnianymi chałupami na południowych zboczach lśnią krwawe owoce jarzębin, jesiony zrzucają żółtozielone liście, klony mają kolor miedzi i roztopionego żelaza i prawie ze wszystkich punktów widokowych koło Jablonca można w przezroczystym powietrzu dojrzeć grzbiety Karkonoszy. Zmęczeni jesiennym wędrowaniem po górskich drogach turyści mogą na przykład zasiąść w ogrzanym wnętrzu gospody w pałacyku na Novej Louce, będącym „drewnianym sercem gór” jeszcze z hrabiowskich czasów. W cieszącym serce pięknym otoczeniu popijają grog, myśląc o starym obliczu gór i pierwszych śniegach, które przemienią Jizerské hory w lodowe królestwo królowej Krystyny. W śnieżnobiałą, czystą krainę Północy.